Misschien ben jij zelf de grootste bottleneck in je horecabedrijf
“Als ik er niet ben, loopt het gewoon niet.”
Ik hoor het regelmatig van horecaondernemers.
En vaak zeggen ze het met een zekere trots.
Want het betekent toch dat je belangrijk bent?
Dat je overal verstand van hebt?
Dat medewerkers je nodig hebben?
Dat jij degene bent die ervoor zorgt dat alles goed gaat?
Misschien.
Maar ik zou daar toch eens kritisch naar kijken.
Want als jouw horecabedrijf alleen goed draait wanneer jij aanwezig bent, heb je dan een goed georganiseerd bedrijf?
Of heb je vooral een bedrijf dat volledig afhankelijk is van jou?
Dat is nogal een verschil.
Onmisbaar zijn klinkt mooier dan het is
Veel horecaondernemers zijn ooit begonnen vanuit passie.
Passie voor koken.
Voor gastvrijheid.
Voor mooie producten.
Voor mensen.
Voor het creëren van een plek waar gasten graag komen.
En in het begin doe je alles zelf.
Je staat op de vloer.
Maakt het rooster.
Bestelt de voorraad.
Neemt personeel aan.
Lost klachten op.
Praat met leveranciers.
En doet ’s avonds nog even de administratie.
Dat hoort bij ondernemen.
Zeker wanneer je net begint.
Maar naarmate je bedrijf groeit, moet ook jouw rol veranderen.
En daar gaat het regelmatig mis.
Je kunt niet blijven ondernemen alsof je nog maar vijf medewerkers hebt
Stel dat je begon met een klein restaurant.
Vijf medewerkers.
Een overzichtelijke kaart.
Een beperkte omzet.
Iedereen kende elkaar.
En jij regelde vrijwel alles.
Prima.
Maar inmiddels heb je misschien twintig medewerkers.
Een grotere omzet.
Meer leveranciers.
Een uitgebreidere kaart.
Meer administratieve verplichtingen.
En een bedrijfsleider.
Toch neem jij nog steeds alle belangrijke beslissingen.
Dan is je organisatie gegroeid.
Maar jouw manier van leidinggeven niet.
En vroeg of laat gaat dat knellen.
Iedereen komt naar jou toe
Herken je dit?
Een medewerker wil een vrije dag.
Hij vraagt het aan jou.
De chef wil een ander product bestellen.
Hij belt jou.
De bedrijfsleider heeft een probleem met een gast.
Hij vraagt wat jij zou doen.
Een leverancier wil een afspraak maken.
Die moet eerst langs jou.
Er is discussie over het rooster.
Jij lost het op.
En ondertussen probeer jij ook nog ondernemer te zijn.
Je bent de hele dag bezig.
Maar waarmee eigenlijk?
Met het nemen van beslissingen die misschien allang door anderen genomen hadden kunnen worden.
Controle geeft een veilig gevoel
Ik begrijp heel goed waarom ondernemers moeite hebben met loslaten.
Het is jouw geld.
Jouw naam.
Jouw reputatie.
Jouw bedrijf.
Als iets misgaat, ben jij uiteindelijk degene die de gevolgen draagt.
Dus houd je graag controle.
Maar controle kan ook doorslaan.
Dan wil je overal van op de hoogte zijn.
Iedere bestelling goedkeuren.
Ieder rooster bekijken.
Iedere klacht bespreken.
Iedere beslissing controleren.
En voordat je het weet, ben je niet meer aan het ondernemen.
Je bent vooral je eigen organisatie aan het controleren.
De prijs van alles zelf willen doen
Die prijs zie je niet altijd direct op je resultatenrekening.
Maar hij is er wel.
Medewerkers wachten op beslissingen.
Problemen blijven liggen.
Leidinggevenden ontwikkelen zich onvoldoende.
Kansen worden gemist.
En jij hebt nauwelijks tijd om aan de toekomst van je bedrijf te werken.
Daar komt nog iets bij.
Wanneer medewerkers weten dat jij uiteindelijk toch alles beslist, nemen ze vanzelf minder initiatief.
Waarom zouden ze?
Jij bepaalt het toch wel.
Zo creëer je onbedoeld precies de afhankelijkheid waar je vervolgens over klaagt.
“Ze kunnen het niet zoals ik”
Dat hoor ik ook vaak.
En misschien klopt het.
Misschien ben jij sneller.
Misschien heb jij meer ervaring.
Misschien zie jij eerder wat er misgaat.
Maar dat is niet zo vreemd.
Je doet het al twintig jaar.
Je medewerker misschien twee.
Als je verwacht dat iedereen het direct op jouw niveau doet, geef je mensen nauwelijks ruimte om te groeien.
En als je iedere taak overneemt zodra iemand het anders doet, leert diegene het nooit.
De vraag moet niet zijn:
“Kan iemand het precies zoals ik?”
Maar:
“Kan iemand dit goed genoeg uitvoeren binnen de afspraken die we hebben gemaakt?”
Dat is een wezenlijk verschil.
Delegeren is meer dan een taak overdragen
Soms denken ondernemers dat ze goed delegeren.
“Ik heb de personeelsplanning aan mijn bedrijfsleider gegeven.”
Mooi.
Maar vervolgens pas je zelf iedere week het rooster aan.
Of:
“De chef is verantwoordelijk voor de inkoop.”
Maar iedere bestelling moet eerst door jou worden goedgekeurd.
Dan heb je misschien het werk gedelegeerd.
Maar niet de verantwoordelijkheid.
Echt delegeren betekent dat iemand weet:
Wat moet ik bereiken?
Binnen welke kaders mag ik beslissen?
Welk budget heb ik?
Wanneer moet ik overleggen?
Waarop word ik beoordeeld?
En wat gebeurt er als iets niet goed gaat?
Zonder die duidelijkheid blijft delegeren half werk.
Je bedrijfsleider heeft ruimte nodig
In een ander blog schreef ik dat een bedrijfsleider geen dure ober moet zijn.
Maar daar hoort nog iets bij.
Je kunt van een bedrijfsleider niet verwachten dat hij zelfstandig leidinggeeft wanneer jij voortdurend over zijn schouder
meekijkt.
Stel dat hij een beslissing neemt over de personeelsbezetting.
Jij bent het er niet mee eens.
En spreekt hem daarover aan waar het hele team bij staat.
Wat gebeurt er dan?
Zijn gezag verdwijnt.
Medewerkers zien dat zijn beslissingen blijkbaar niet definitief zijn.
En de volgende keer komen ze rechtstreeks naar jou.
Zo ondermijn je onbedoeld je eigen leidinggevende.
Bespreek verschillen van inzicht.
Maar doe dat op het juiste moment en op de juiste manier.
Niet iedere beslissing is een ondernemersbeslissing
Maak eens onderscheid tussen drie soorten beslissingen.
Operationele beslissingen
Denk aan tafelindeling, dagelijkse werkverdeling, kleine klachten en praktische problemen.
Die horen meestal bij je medewerkers of leidinggevenden.
Tactische beslissingen
Denk aan roosters, inkoopafspraken, teamontwikkeling, voorraadniveaus en operationele verbeteringen.
Die kun je vaak bij een bedrijfsleider of chef onderbrengen, binnen duidelijke kaders.
Strategische beslissingen
Denk aan investeringen, positionering, grote contracten, conceptontwikkeling en de toekomst van je bedrijf.
Daar ligt een belangrijke rol voor jou als ondernemer.
Maar als jij de hele dag operationele beslissingen neemt, wanneer kom je dan nog aan strategie toe?
Hoeveel kost jouw tijd eigenlijk?
Dit is een interessante vraag.
Stel dat je als ondernemer vijftig uur per week werkt.
En daarvan vijftien uur besteedt aan zaken die anderen ook zouden kunnen doen.
Dan gaat het om 780 uur per jaar.
Vijftien uur maal 52 weken.
Dat is bijna twintig volledige werkweken van veertig uur.
Natuurlijk betekent dit niet dat je die uren direct kunt omzetten in extra winst.
Maar stel je eens voor wat je met die tijd zou kunnen doen.
Werken aan je rendement.
Nieuwe commerciële kansen ontwikkelen.
Je concept verbeteren.
Medewerkers begeleiden.
Je cijfers analyseren.
Of gewoon eens een paar dagen vrij nemen.
Dat laatste is trouwens ook niet onbelangrijk.
Druk zijn is geen bewijs van goed ondernemerschap
In de horeca lijkt druk zijn soms een statussymbool.
“Ik werk zeventig uur per week.”
“Ik heb al drie jaar geen echte vakantie gehad.”
“Mijn telefoon staat altijd aan.”
Ik hoor het regelmatig.
Maar is dat iets om trots op te zijn?
Natuurlijk vraagt ondernemen inzet.
En in de horeca zijn er momenten waarop je ontzettend hard moet werken.
Maar structureel zeventig uur nodig hebben om je bedrijf draaiende te houden, kan ook betekenen dat je organisatie niet goed is
ingericht.
Misschien heb je te weinig mensen.
Misschien zijn verantwoordelijkheden onduidelijk.
Misschien ontbreken procedures.
Of misschien laat jij simpelweg te weinig los.
Je medewerkers worden niet beter als jij alles blijft oplossen
Stel dat een medewerker met een probleem naar je toe komt.
Je kunt direct het antwoord geven.
Dat is snel.
Maar je kunt ook vragen:
“Wat zou jij zelf doen?”
Of:
“Welke oplossing zie jij?”
Of:
“Wat heb je nodig om dit zelf op te lossen?”
Dat kost misschien iets meer tijd.
Maar je stimuleert iemand om na te denken.
En de volgende keer komt die medewerker misschien niet meer met hetzelfde probleem.
Dat is leidinggeven.
Niet voortdurend antwoorden geven.
Maar mensen helpen om zelf betere beslissingen te nemen.
Maak afspraken in plaats van uitzonderingen
Veel ondernemers worden voortdurend gestoord omdat er onvoldoende duidelijke afspraken zijn.
Iedere situatie wordt opnieuw besproken.
Iedere medewerker krijgt een ander antwoord.
En bij twijfel wordt de ondernemer gebeld.
Dat kun je voorkomen.
Leg bijvoorbeeld vast:
Wie beslist over verlof?
Wie mag bestellingen plaatsen?
Tot welk bedrag mag een leidinggevende een klacht oplossen?
Wie is verantwoordelijk voor de personeelsplanning?
Wie controleert de voorraad?
Wie neemt beslissingen bij onverwachte drukte?
Dat hoeft geen handboek van honderd pagina’s te worden.
Een paar duidelijke afspraken kunnen al enorm veel rust geven.
Durf fouten toe te staan
Dit is misschien wel het moeilijkste onderdeel.
Want als je verantwoordelijkheden overdraagt, gaan mensen soms fouten maken.
Net zoals jij dat vroeger hebt gedaan.
Een verkeerde bestelling.
Een onhandige personeelsplanning.
Een beslissing die achteraf beter had gekund.
Dat is vervelend.
Maar niet iedere fout is een ramp.
De vraag is vooral wat je ermee doet.
Ga je direct alles weer zelf regelen?
Of bespreek je wat er is gebeurd en hoe het de volgende keer beter kan?
Natuurlijk zijn er grenzen.
Voedselveiligheid, wettelijke verplichtingen en grote financiële risico’s vragen om duidelijke controle.
Maar binnen veilige kaders moeten mensen ruimte krijgen om te leren.
Wat gebeurt er als jij twee weken weg bent?
Dit vind ik misschien wel de beste test.
Stel dat je morgen twee weken op vakantie gaat.
Zonder voortdurend bereikbaar te zijn.
Wat gebeurt er dan?
Kan de bedrijfsleider zelfstandig beslissingen nemen?
Weet de chef wat zijn verantwoordelijkheden zijn?
Zijn de roosters geregeld?
Worden leveranciers betaald?
Worden klachten goed opgelost?
Heeft iemand overzicht over de cijfers?
Of staat je telefoon na een paar uur alweer roodgloeiend?
Als je bedrijf nauwelijks zonder jou kan functioneren, is dat belangrijke informatie.
Niet omdat je direct iets verkeerd doet.
Maar omdat het laat zien waar je organisatie nog onvoldoende zelfstandig is.
Begin met één verantwoordelijkheid
Je hoeft niet morgen alles los te laten.
Dat zou ook onverstandig zijn.
Begin klein.
Kies één taak die nu altijd bij jou terechtkomt.
Bijvoorbeeld de personeelsplanning.
Of het voorraadbeheer.
Of de dagelijkse operationele beslissingen.
Bepaal wie daarvoor verantwoordelijk wordt.
Spreek duidelijke kaders af.
Leg vast wanneer overleg nodig is.
En evalueer na een paar weken.
Niet iedere dag alsnog alles overnemen.
Maar iemand echt de kans geven om verantwoordelijkheid te dragen.
Als dat goed gaat, pak je de volgende taak.
Zo bouw je stap voor stap aan een zelfstandiger organisatie.
Van onmisbaar naar waardevol
Er zit een belangrijk verschil tussen onmisbaar zijn en waardevol zijn.
Een ondernemer die overal voor nodig is, is onmisbaar.
Maar daarmee ook een risico voor zijn eigen bedrijf.
Een ondernemer die een organisatie bouwt waarin mensen zelfstandig kunnen werken, is waardevol.
Hij zorgt voor richting.
Voor ontwikkeling.
Voor duidelijke keuzes.
Voor een gezonde bedrijfscultuur.
En voor rendement.
Dat is uiteindelijk veel sterker.
Je bedrijf moet voor jou werken
Je bent ooit ondernemer geworden met een reden.
Misschien vanwege je passie.
Misschien omdat je graag zelfstandig wilde zijn.
Misschien omdat je iets bijzonders wilde creëren.
Waarschijnlijk niet omdat je de rest van je leven zeven dagen per week ieder probleem persoonlijk wilde oplossen.
Toch is dat precies waar sommige horecaondernemers terechtkomen.
Ze hebben een bedrijf opgebouwd.
Maar zijn er zelf volledig in vastgelopen.
En dat is zonde.
Want goed ondernemerschap gaat niet alleen over een mooie zaak en tevreden gasten.
Het gaat ook over een organisatie die gezond functioneert.
Met duidelijke verantwoordelijkheden.
Goede leidinggevenden.
Medewerkers die initiatief durven nemen.
En een ondernemer die tijd heeft om vooruit te kijken.
Stel jezelf eens een eerlijke vraag
Als je morgen een maand niet aanwezig bent, blijft jouw bedrijf dan goed draaien?
Niet perfect.
Niet precies zoals jij het zou doen.
Maar gewoon goed.
Als het antwoord nee is, ligt daar misschien je belangrijkste verbeterpunt.
En misschien moet je daarvoor niet beginnen bij je medewerkers.
Of je bedrijfsleider.
Maar bij jezelf.
Want een sterk horecabedrijf is niet een bedrijf waarin de ondernemer alles zelf kan. Het is een bedrijf waarin niet alles van
de ondernemer afhankelijk is.
Heb je het gevoel dat je overal zelf bij betrokken moet blijven en dat je bedrijf onvoldoende zelfstandig functioneert?
Tijdens de gratis Bonico Groeiscan van 60 minuten kijken we naar jouw rol als ondernemer, de organisatiestructuur,
verantwoordelijkheden, leiderschap en de dagelijkse bedrijfsvoering.
Niet om nog meer werk op jouw bord te leggen.
Maar juist om te ontdekken hoe je meer grip krijgt met minder dagelijkse bemoeienis.
Meer winst. Minder gedoe. Meer grip.
Bonico Horeca Consultancy
Wil je weten waar jij keuzes zal moeten maken?
👉 Kijk op www.bonico.nl of stuur me een bericht.
👉 Plan hier je vrijblijvende ondernemersgesprek
Ik kijk met je mee, praktisch, eerlijk en direct toepasbaar.
Nico Boon
Bonico Horeca Consultancy
www.bonico.nl
